Czy nastał już czas na zmianę przepisów o ekwiwalentach piłkarskich za szkolenie zawodników ?
W ostatnim czasie w środowisku piłkarskim przeprowadziłem wiele dyskusji z osobami zarządzającymi klubami piłkarskimi, trenerami, zawodnikami, rodzicami młodych zawodników oraz dziennikarzami sportowymi na temat obecnie funkcjonujących przepisów dotyczących ekwiwalentów za szkolenie zawodników piłki nożnej.
Praktycznie każdy zgłasza zastrzeżenia dotyczące funkcjonowania tych przepisów, chociaż niekiedy zastrzeżenia te są skrajnie przeciwne.
Ekwiwalent za wyszkolenie oznacza opłatę za wyszkolenie i rozwój zawodnika wolnego, którą klub pozyskujący zobowiązany jest zapłacić klubowi odstępującemu. Co do zasady ekwiwalent należny jest tylko klubowi ostatniej rejestracji zawodnika. Ekwiwalentu nie należy mylić z opłatą transferową, ponieważ opłata transferowa płatna jest za zawodnika który w chwili transferu związany jest z klubem deklaracją gry lub kontraktem i w odróżnieniu od wysokości kwot ekwiwalentu, wysokość opłaty transferowej nie jest w żaden sposób regulowana przepisami piłkarskimi.
Obecny system ekwiwalentów piłkarskich obowiązuje od 1 stycznia 2019 roku i jego wyliczenie opiera się na wzorze matematycznym, do którego należy podstawić 3 zmienne:
1) okres rejestracji zawodnika w danym klubie między 12 a 21 rokiem życia, przy czym okres rejestracji należy liczyć według konkretnej liczby dni rejestracji zawodnika w systemie Extranet w ostatnim jego klubie,
2) kwotę bazową ekwiwalentu tj.:
– kwota 500 złotych netto za każdy pełny rok (365 dni) rejestracji (szkolenia) zawodnika w wieku 12,13 i 14 lat,
– kwota 2000 złotych netto za każdy pełny rok (365 dni) rejestracji (szkolenia) zawodnika w wieku 15,16,17 i 18 lat
– kwota 3000 złotych netto za każdy pełny rok (365 dni) rejestracji szkolenia zawodnika w wieku 19,20 i 21 lat,
3) mnożnik według kategorii klubu pozyskującego zawodnika, czyli okres rejestracji mnóżmy razy kwotę bazową i razy:
– 6 w przypadku kiedy zawodnik przechodzi do klubu Ekstraklasy
– 3 w przypadku kiedy zawodnik przechodzi do klubu 1 lub 2 ligi oraz Ekstraligi kobiet,
– 1 w przypadku kiedy zawodnik przechodzi do klubów III ligi, I i II ligi kobiet, kluby uczestniczące wyłącznie w rozgrywkach juniorów (chłopców) dowolnej kategorii wiekowej,
– 0,5 w przypadku kiedy zawodnik przechodzi do klubu IV ligi, klasy okręgowej, pozostałych klas rozgrywkowych kobiet, Ekstraklasy i I liga futsalu, klubów uczestniczące wyłącznie w rozgrywkach juniorek (dziewcząt) dowolnej kategorii wiekowej oraz klubów A, B, C klasy rozgrywkowej, w sytuacji pozyskania zawodnika z klubów wyższej ligi,
Jest jeszcze mnożnik 0, czyli brak płatności ekwiwalentu w przypadku kiedy zmiana klubów następuje pomiędzy klubami A,B,C klasy rozgrywkowej (nie do klubu A,B.C klasy z innej ligi, tylko pomiędzy klubami A,B,C klasy).
Ważne jest to, że przy ustalaniu kategorii klubu zawsze bierzemy pod uwagę w której lidze gra drużyna seniorska danego klubu, nawet jeśli zawodnik przechodzi do akademii, do drużyny młodzieżowej grającej w niższej lidze.
Jakie są najczęściej zgłaszane problemy:
– brak uwzględnienia tego czy zawodnicy (rodzice zawodników) płacą do klubów opłaty za szkolenie (za treningi), czy tych opłat nie płacą – w obu przypadkach ekwiwalent jest taki sam,
– brak uwzględnienia kategorii klubu z której zawodnik odchodzi (z wyjątkiem przejścia między klubami A,B, C klasy),
– za niskie kwoty ekwiwalentu (jeden podgląd), co powoduje że duże akademie z klubów ekstraklasowych mogą łatwo pozyskiwać młodych zawodników,
– za wysokie kwoty ekwiwalentu (przeciwny pogląd), co jest barierą dla klubów mających drużyny np.: w 3 lidze lub niższej albo tylko drużyny młodzieżowe w zakresie możliwości rejestracji zawodników z innych klubów, nawet w sytuacji kiedy zawodnicy ci w innych klubach nie mają szans na grę (sam fakt rejestracji zawodnika powoduje to że z każdym dniem ekwiwalent wzrasta więc kluby nie mają interesu finansowego w oddawaniu zawodników poniżej ekwiwalentów nawet jeśli ci nie grają w ich drużynach)
– fakt, że ekwiwalent jest płatny tylko ostatniemu klubowi rejestracji zawodnika (z wyjątkiem tzw. okresu karencji), czyli pieniądze nie idą za zawodnikiem w miarę rozwoju jego kariery sportowej tak jak w systemie Solidarity FIFA.
Przy założeniu że zawodnik był zarejestrowany w jednym klubie przez okres 10 lat (między 12 a 21 rokiem życia) i od razu przechodziłby do klubu ekstraklasowego to mielibyśmy do czynienia z maksymalnym możliwym ekwiwalentem w wysokości około 110.000 złotych netto. Natomiast w praktyce stawki ekwiwalentu wynoszą zazwyczaj od kilkaset złotych do kilkunastu tysięcy złotych.
Na przykład – zawodnik 14 letni, który był zarejestrowany w jednym klubie przez pełne dwa sezonu rozgrywkowe (2 lata) może odejść jako zawodnik wolny do innego klubu za następującą kwotę ekwiwalentu:
– 12.000 złotych netto jeśli przechodzi do klubu Ekstraklasy,
– 6.000 złotych netto jeśli przechodzi do klubu 1 lub 2 ligi oraz Ekstraligi kobiet,
– 2.000 złotych jeśli przechodzi do klubów III ligi, I i II ligi kobiet, kluby uczestniczące wyłącznie w rozgrywkach juniorów (chłopców) dowolnej kategorii wiekowej,
– 1000 złotych netto jeśli przechodzi do klubów IV ligi i niższych, pozostałych klas rozgrywkowych kobiet, Ekstraklasy i I liga futsalu, klubów uczestniczące wyłącznie w rozgrywkach juniorek (dziewcząt) dowolnej kategorii wiekowej.
Przy ustaleniu powyższych kwot ekwiwalentu nie ma znaczenia z jakiego klubu przechodzi zawodnik tj.: w jakiej kategorii klubu zawodnik był szkolony.
Wyjątkiem jest sytuacja kiedy ostatnim klubem rejestracji zawodnika byłby klub z A,B,C klasy i przechodziłby do klubu również z A,B,C klasy – wtedy ekwiwalent wynosi 0.
Poprzednio obowiązujący system ekwiwalentów liczony był według tzw.: tabel i tam kwoty ekwiwalentów wynosiły nawet 80.000 złotych za jeden rok szkolenia zawodnika. Maksymalny ekwiwalent za 10 lat szkolenia zawodnika w jednym klubie mógł wynieść prawie pół miliona złotych, czyli średnio obecne stawki ekwiwalentów są 4 razy mniejsze w obecnym systemie.
W porównaniu do poprzedniego systemu ekwiwalentów, obecny system nie wprowadza odrębnych stawek dla zawodników amatorów i zawodników profesjonalnych, a przecież zawodnikowi profesjonalnemu klub musi zapłacić co miesiąc wynagrodzenie kontraktowe minimum 500 złotych, co powoduje że koszty dla klubu są wtedy inne (obecny system ekwiwalentu nie bierze tego pod uwagę). Obecne przepisy nie rozróżniają też innych stawek za szkolenie dziewczyn i chłopców. Obecny ekwiwalent naliczany jest od 12 roku życia co jest zgodne z systemem ekwiwalentów FIFA, natomiast poprzedni system naliczał ekwiwalent od 9 roku życia.
Jest wiele praktycznych problemów dotyczących stosowania obecnego systemu ekwiwalentów za szkolenie zawodników.
Być może optymalnym rozwiązaniem byłoby połączenie obecnego systemu ekwiwalentów (przy modyfikacji związanej ze stawkami oraz uwzględnieniem czy zawodnik jest zawodnikiem amatorem czy profesjonalistą), z systemem mechanizmu solidarnościowego, czyli takiego z którego klub szkolący zawodnika mógłby czerpać korzyść finansową nie tylko w momencie oddania zawodnika, ale również w przypadku kolejnych zmian klubów, a być może w przypadku konkretnych osiągnięć sportowych np.: debiutu w reprezentacji, czy w drużynie z poziomu centralnego.
Warto też zastanowić się czy np.: opłaty za treningi dokonywane przez rodziców zawodników nie powinny pomniejszać kwot ekwiwalentów oraz od którego roku życia ekwiwalent powinien być naliczany – być może warto podnieść ten próg ?
Co o tym myślicie ?
Być może obecny system jest dobry i nie należy nic zmieniać ?
A może macie pomysły na zmianę przepisów i ulepszenie systemu ?
Obecny system obowiązuje już 6 lat, poprzedni system obowiązywał 7, być może czas na rozpoczęcie dyskusji na temat zmian ?
